درس 3

برای ادامه درس وبرای اینکه پروژه هایی را که باهم کارمیکنیم را تجربه کنیم نیاز به یک سیمولاتور یا همان آزمایشگاه کوچکی داریم تا در آن پروژه های خودمان را چک کنیم.

 

بهترین برنامه ، برنامه پروتئوس است که مانند یک آزمایشگاه مجهز وکارایی بالا است.

طریقه نصب برنامه Proteous 6:

به علت سهولت کار با ورژن 6 ، ما با این ورژن کار میکنیم .

دانلود برنامه پروتئوس که دروبلاگ قرار گرفته ویا ازهر جای دیگه!

برای نصب برنامه Setup.exeرا انتخاب وکلیک کنید تا شروع به نصب شدن کند..

در مسیر درخواست کلمه رمز آنرا نوشته(excidiume)  ویا از پرونده اصلی copyوpasteکرده وبعد دکمه Nextراکلیک کنید تا برنامه شروع به نصب شدن کند.

نکته: اگر با خطا مواجه شدید یا سریال را درست ننوشته اید ویا نسخه دیگری از این نرم افزار قبلا در رایانه شما بوده که باید کاملا پاک شود ورایانه دوباره ریست گردد.

مسیر برنامه را به طور دقیق مشخص کرده وآنرا کاملا بیاد بسپارید که درغیر اینصورت در موقع کاربا مشکلات جدی روبرو خواهید شد.

نکته: سعی کنید این مسیر را تغییر ندهید.

روی گزینه Libraryو Modelsکه به شکل دست بسته ی قرمز رنگی با یک انگشت باز نمایش داده شده اند بترتیب کلیک کرده ومسیر دقیق برنامه را در هرکدام از آنها نوشته واجرا کنید. تا برنامه بطور کامل نصب شود.

اکنون از منوی STARTوارد منویAll Program  شده وآیکون Licence Managerرا اجرا کنید

حال دکمه Find All Keyرا کلیک کنید. وبگذارید تا برنامه کارخود ار کامل انجام دهد.

اکنون از منوی STARTوارد منویAll Program  شده وآیکون ونماد اصلی برنامه را که به رنگ آبی وشبیه به دوحرف Sانگلیسی است انتخاب وروی دسکتاپ بفرستید.

اکنون روی آیکون برنامه دبل کلیک کنید وآنرا اجرا نمایید.

عکس های نصب  نرم افزار:

برای مشاهده تصویر در اندازه واقعی کلیک کنید

شکل1-3

برای مشاهده تصویر در اندازه واقعی کلیک کنید

شکل 2-3

برای مشاهده تصویر در اندازه واقعی کلیک کنید

شکل 3-3

برای مشاهده تصویر در اندازه واقعی کلیک کنید

شکل 4-3

برای مشاهده تصویر در اندازه واقعی کلیک کنید

شکل 5-3

برای مشاهده تصویر در اندازه واقعی کلیک کنید

شکل 6-3

چند نکته درباره برنامه پروتئوس :

این نرم افزار یک شبیه ساز مدارات الکترونیک است که در آن میتوانیم آزمایشهای خود را انجام دهیم.

یعنی قبل از هر اقدامی اول آن را بازنگری کرده و درصورت صحت عملکرد مدار کیت آن را تولید می کنیم.

یعنی به این صورت هم در وقت و هم در هزینه صرف جویی کرده اییم!

در این برنامه که یک آزمایشگاه تقریبا مجهز الکترونیک است قطعات و ابزار زیادی نظیر دیود ، ترانزیستور

آی سی ، مقاومت ، خازن و .... را دارا می باشد.

به موقع و بارسیدن به هر مبحث توضیحاتی درباره قطعات مورد نیاز نیز داده خواهد شد.

و اما نکات مهم در باره نحوه کارکرد با برنامه پروتئوس:

برای وصل کردن دو نقطه از مدار با استفاده از کلیک چپ میتوانیم به راحتی یک سیم رابط از قطعه ایی

به قطعه دیگر وصل کنیم.

حال اگر خطی یعنی سیمی به طور ناخواسته متصل شود برای پاک کردن آن با استفاده از کلیک راست براحتی

امکان پذیر است. کافیست که بروی سیم مورد نظر رفته و یک کلیک راست نمایید.

در این حالت سیم به رنگ قرمز در می آید که آماده برای جابجایی به سمتی دیگر و یا حذف شدن میشود.

اگر میخواهید آنرا حذف کنید باید یک بار کلیک چپ را فشار دهید در غیر این صورت با کشیدن سیم

توسط کلیک راست و نگه داشتن کلیک راست این کار نیز امکان پذیر خواهد بود.

برای تغییر قطعات نیز به همین منوال عمل میکنیم مثلا اگر یک دیود را ناخواسته با زدن کلیک چپ ایجاد کردیم

بلا فاصله با زدن مجدد کلیک چپ ، دیود به رنگ ققرمز در می آید و ما میتوانیم آنرا به نقطه دلخواه هدایت کنیم ، .یا اینکه آنرا حذف کنیم.

 

انجام یک آزمایش ساده :

وسایل مورد نیاز :

دیود                                                                        LED                                                        

خازن 47میکرو فاراد -6ولت                               2عدد

تزانزیستور 2                                             BC107 عدد

مقاومت 33کیلو اهم                                            2عدد

مقاومت 330اهم                                                  2عدد

منبع تغذیه 5 ولت ویا دو باتری قلمی 1.5 ولتی

مقداری سیم رابط

برد آموزشی

همانطور که در تصویر زیر می بینید نقشه یک مدار ساده چشمک زن دو لامپی با دو تزانزیستور است.

که در آن دو یود به صورت آلاکلنگی روشن و خاموش میشوند و از این رو به مدار آلاکلنگ نیز معروف است.

برای مشاهده تصویر در اندازه واقعی کلیک کنید

شکل 7-3

برای راه اندازی این مدار ابتدا برنامه پروتئوس را اجرا میکنیم.

در قسمت سمت چپ دو کادرسفید مشاهده مینمایید که یکی Lو دیگری Pنوشته شته اشت.

بروی مربع Pکلیک کنید. یک پنجره جدید باز میشود که در سمت راست آن باید نام قطعه مورد نظرمان را انتخاب کنیم.

برای مشاهده تصویر در اندازه واقعی کلیک کنید

شکل 8-3

برای شروع آی سی مورد نظرمان را انتخاب می کنیم ، پس BC107را وارد میکنیم.

برای مشاهده تصویر در اندازه واقعی کلیک کنید

شکل 9-3

همانطور که در تصویر بالا می بیند کلمه keywordsبرای درج کلمه یا همان نام قطعه است.

در قسمت پایین categoryیا دسته بندی است که این قطعه را میتوان در دسته ی ترنزیستور ها یافت کرد.

در کادر وسط هم تمامی قطعاتی که نام مورد نظرمان در آن وجود دارد را نشان میدهد.

و بالاخره در کادر سمت راست بالا میتوانید شمای سمبلیک قطعه را مشاهده نمایید.

حال برای انتخاب این قطعه کافیست که دو بار روی نام قطعه ی مورد نظر کلیک چپ نمایید.

برای انتخاب قطعه بعد نیز در مکان keywordsکلمه LEDرا بنویسید. درضمن این برنامه نسبت به  حروف

کوچک وبزرگ حساس نیست و شما میتوانید به هرصورت که دوست دارید وارد نمایید  مثلا : Led,led,LeD

همه این موارد یک نتیجه را بر میگردانند.

برای مشاهده تصویر در اندازه واقعی کلیک کنید

شکل 10-3

باوارد کردن نام دیود LEDخواهید دید که نتایج زیادی را به ما نشان میدهد و در سمت  چپ

می بینید که دسته بندی های زیادی ظاهر میشود . فعلا ما با خود LEDکارداریم و با دیگر قطعاتی

که در نام آنها از LEDاستفاده شده است کاری نداریم.

طبق شکل بالا 4 رنگ سبز و زرد و قرمز و آبی وجود دارد که بسته به تمایل شما از هر رنگی که مایل بودید استفاده نمایید، تنها با دوکلیک !

قطعه بعدی خازن است ، خازن 47 میکرو فاراد 12 یا 6 ولت .

برای انتخاب این قطعه نیز به روش هایی که در بالا گفته شد عمل میکنیم.

فقط نکته اینکه برای نوشتن میکرو (µ) باید از (u) استفاده نمایید.

برای مشاهده تصویر در اندازه واقعی کلیک کنید

شکل 11-3

خوب برای  انتخاب مقاومت نیز دو نوع مقاومت یکی 33 کیلو اهم و دیگری 330 اهم نیاز داریم.

هردو را انتخاب می کنیم. مقاومت نیز جزء دسته بندی Resistorها است.

البته نکته اینکه برای انتتخاب مقاومت بهتر است که بعد از مقدار مقاومت یک حرف Rنیز بعد از آن نوشته شود.

اما برای مقاومت های بالای کیلواهم همان 33Kکفایت می کند.

با انتخاب این دو مقاومت دیگر کار ما با انبار  تمام میشود!

 

برای مشاهده تصویر در اندازه واقعی کلیک کنید

شکل 12-3

برای پایان دادن به این بخش رو دکمه OKکه سمت راست، پایین  قرار دارد کلیک میکنیم.

حال برای شروع از مقاومت ها آغاز می کنیم که نقطه آغازین مدار هستند.

برای انتخاب برو ی یکی از مقاومت ها کلیک نمایید تنها یک کلیک راست !

در زیر وسایل و در کادر کوچک پایین چهار فلش را مشاهده می نمایید، در این کادر میتوانید که قطعه مورد نظرتان را بسته به سلیقه و کاربرد آن در مدار به صورت بالا و پایین و یا چپ و راست و یا حتی به صورت چرخشی آنرا تعویض نمایید تا به نتیجه دلخواهتان برسید.

 

برای مشاهده تصویر در اندازه واقعی کلیک کنید

شکل 13-3

در آخر برای اینکه منبع تغذیه را به مدار وصل نمایید باید از منوی کناری روی شکلی که

به صورت دو عدد

فلش است کلیک کنید و سپس از کادر مقابل آن بروی GNDبرای زمین مدار و نقطه منفی و Powerبرای قطب مثبت منبع تغذیه ، انتخاب نمایید.

 

برای مشاهده تصویر در اندازه واقعی کلیک کنید

شکل 14-3

با توجه به نقشه ایی که در پایین می بینید ، قطعات  را به یکدیگر وصل کنید.

برای مشاهده تصویر در اندازه واقعی کلیک کنید

شکل 15-3

برای اینکه از عملکرد مدار مطمئن شوید و اصلاحا پروژه را به بهره برداری برسانید

کافیست که از کادر پایین صفحه دکمه پخش را بزنید!

اگر همه چیز را درست انجام داده باشید باسیتی دیود ها به صورت چشمک زن روشن و خاموش شوند.

حرف آخر :

در این درس توانستیم که:

 با مراحل نصب برنامه پروتئوس آشنا شویم.

برنامه پروتئوس را با هم نصب کنیم.

با قطعات و نحوه استفاده از چند قطعه آشنا شویم.

باهم یک مدار ساده را  راه اندازی کنیم.

برای درک بیشتر پیشنهاد میکنم که برای خود تغییراتی در نقشه بدهید ابتدا از دیود ها شروع کنید.

مثلا رنگ دیود هارا تغییر دهید یعنی اینکه دیود هارا عوض کنید. در مرحله بعد میتوانید مقدار مقاومت هارا

جا به جا کنید و یا مقاومت جدیدی را بدلخواه از انبار انتخاب کنید و در مدار استفاده نمایید.

به جای خازن ها که تاثیر آنها در زمان روشن و خاموش شدن دیودها است (حتما امتحان کنید)

و در آخر ترانزیستور هارا عوض کنید.

برای آشنایی بیشتر نیز به تمامی دسته بندی های انبار نگاه کنیدو قطعات را ببینید.

حال شما دارای یک انبار قطعه هستید که به راحتی میتوانید با آنها هر مداری را بسازید!

موفق باشید!

تا درس بعد...